A A.I.D "Agency for International
Developement"için kısaltma.ABD Uluslar arası Kalkınma Ajansı. ABD hükümetinin
özellikle savaş,iç savaş,salgın hastalık,kıtlık v.b.gibi olağanüstü olaylardan
zarar gören ülkelere yaptığı yardımları düzenleyen kuruluş. A.T.A "American Truckers Association"için
kısaltma.Amerika Kamyoncular Birliği. AAR "Against All Risks"için kısaltma.Sigorta
poliçelerinde "Bütün Riskler Dahil"maddesi için kullanılır. A.A.R "Association of American
Railroads"için kullanılan kısaltma.Amerika Kıtası Demiryolu Birliği. ABAFT Gemiler için kıça doğru,kıç
tarafta,kıç tarafında.Geminin kıçı ile ortası arasında bir yer. ABANDON Yükleyici yada alıcının mallarını
bırakması,tek etmesi. ABATEMENT Mala zarar gelmesi ya da tarife
üzerinde fiyatlandırma halinde fatura üzerinden izin verilen indirim. ABI "Automated Broker Interface"için
kısaltma.ABD Gümrüğü'nde acentelerin ithalat işlemlerini gerçekleştirebildiği
EDI sistemi. ABOARD Yükün taşıma vasıtasının üstüne
konması,yükün vasıta üstünde olması. ABSORPTION Bir taşıyıcının başka bir
taşıyıcının masraflarını yükleyiciye/göndericiye aksettirmeden üstlenmesi. ACCEPTANCE Keşidenin/ödemeyi yapacak olanın
kabul ettiği ve vadesi geldiğinde koşulsuz olarak ödemekle yükümlü olduğu vadeli
draft veya ödeme çeki.Kabaca,belirlenen şartlarda malın satın alınması
anlaşmasıdır. ACCESSORIAL CHARGES Taşıma kaplarının
kirası,döviz kuru ve teslim masrafları gibi temel tarifeye eklenen masraflar.
ACQUIESCENCE Bir konşimento gönderici/yükleyici
tarafından protesto edilmeden kabul edilir veya imzalanırsa,gönderici sessiz
kalarak anlaşma şartlarını kabul etmiş sayılacağına dair ifade. ACQUITTANCE Yük üzerindeki iddialardan
vazgeçtiğini gösterir belge. A.C.S. "Automated Commercial Systems"için
kısaltma.ABD Gümrüklerinin EDI BILGE sistemi. ACT OF GOD Doğal afet. AD VALOREM Daha çok vergi sistemlerinde
kullanılan"Değere Göre" anlamına gelen Latince terim. ADMINISTRATIVE LAW JUDGE ABD'de "İdari
Yargıç" ADMIRALITY ABD'de "Bahriye
Mahkemesi".İngiltere'de Deniz Kuvvetleri Kumandanlığı. ADVANCE 1.Peşin avans 2.Daha önce
rezervasyonu yapılmış kısa süre içinde hareket edecek olan gemiyi taşımak. ADVANCED CHARGES Nihai olarak gönderici/yükleyici
veya alıcı/konsiyeden tahsil edilecek olan ve bir taşıyıcıdan diğerine aktarılan
taşımacılık ücreti. ADVENTURE Göndericinin/yükleyicinin tüm
riskleri üzerine aldığı yükleme. ADVICE OF SHIPMENT Yükleme talimatı.Yerli ya
da yabancı alıcının yükün ambalajlanması,rota tayini vb. konulara ilişkin
gönderdiği not. Faturanın bir kopyası ve istenildiği takdirde konşimentonun bir
kopyası bu talimata eklenir. ADVISING BANK Ticari bir işte tacirin nam ve
hesabına kredi ilişkisini başlatan banka. AFFREIGHTMENT, CONTRACT OF Yük yeri
rezervasyon kontratı.Bir denizyolu taşıyıcısının bir ihracatçı veya ithalatçıya
belirli zamanda belirli tarifede gemisinde kargo yeri sağlama garantisi veren
kontrat. AFT Gemi,uçak gibi araçların arka kısmı.
AGENCY TARIFF Acente Tarifesi.Bir acentenin
birçok taşıyıcı adına yayınladığı tarife. AGENT Acente.Bir sözleşme veya vekalete
dayanarak başkası ya da bir firma adına sözleşme düzenlemeye ve hareket etmeye
yetki almış kişi yada kurum. AGGREGATE SHIPMENT Farklı satıcılardan tek
bir alıcı/konsiyeye gönderilecek yükün bir araya getirilip konsolide edilerek
tek bir yük halinde taşınması. AGREED WEIHGT Taşıyıcı ile gönderici
arasında yükün mutabık kalınan ağırlık yada tonajı. AIRWAY BILL Hava Konşimentosu.Gönderici ile
hava taşıyıcı arasında ciro edilemez formda hazırlanan taşıma senedi. ALL IN Her şey dahil fiyat.Çıkıştan varışa
tüm masrafları kapsayan anlaşma. ALONGSIDE Geminin yan tarafı,borda."Alongside"
kayıtlı şekilde teslim edilen mallar limanda yüklemeye uygun biçimde bordaya
konur. ALTERNATIVE RATES Alternatif navlunlar.
AMBIENT TEMPERATURE Çevre ısısı.Bir
konteynır için çevre ısısı atmosfer sıcaklığıdır. AMERICAN BUREAU OF SHIPPING Amerikan
Denizcilik Bürosu.Amerikan gemilerinin seyrüsefere uygunluğunu tescil eden
kuruluş. AMS "Automated Manifest System" için
kısaltma.ABD Gümrüğü'nün "Otomatik Özet Beyan Sistemi". ANTI-DUMPING DUTY Anti-damping vergisi.İthal
malların satışını özendirmemek ve bu malların yerli mallara ikame edilmesini
teşvik etmek için konulan vergi. ANY QUANTITY (A.Q.) Belirlenen navlunun,mal
miktarına bağlı olmadan uygulanacağını belirten ifade. APPARENT GOOD ORDER Harici muayenede malın
zarar görmediğinin tespiti. APPRAISEMENT Eşyanın gümrük kıymetinin
tespiti.Gümrük yetkilileri tarafından ithal edilen malın vergilendirilecek
değerinin belirlenmesi. APPRAISER'S STORES İthal edilen malların
gümrük kıymetinin tespiti için numunelerin alındığı,incelendiği,ölçüldüğü gümrük
deposu. ARBITRARY Sabit fiyatın üstüne
keyfi,ihtiyari fiyat koymak. ARRIVAL NOTICE Varış İhbarnamesi.Taşıyıcı
tarafından malın konşimentoda belirtilen noktaya ulaştığında alıcı/konsiyeye
veya acentesine gönderdiği nota. ASC X12 "American Standards Committee x12"
için kısaltma.Amerikan Standartları Komitesi.ABD'de elektronik veri değişimi
standartlarını belirlemekle yükümlü kuruluş. ASSIGNMENT Konşimento yada kıymetli evrakı
tahsis etme.Mülkiyet veya sair bir hak tesisi için kıymetli evrakın devri.Emre
yazılı senetlerde (konşimentolarda) ciro;nama yazılı senetlerde yazılı bir devir
beyanı. ASTERN Tornistan. ATA CARNET ATA KARNESİ.Fransızca "Admission
Temporaire" ve İngilizce "Temporary Admission" ifadelerinin birleştirilmesiyle
oluşturulan terim.Fuar,sergi,ticari numune ve profesyonel ekipmanın sistemi
kabul eden ülke topraklarını belirli bir süre için gümrüksüz giriş çıkışını
sağlayan,ilgili ticaret odaları tarafından düzenlenen belge. ATDNSHINC "Any Time,Daytime;Night,Sundays
and Holidays Included" için kısaltma.Her zaman;gece,gündüz,pazarları ve tatiller
dahil. ATWARTSHIPS Geminin enine çapraz yönü. AVOIRDUPOIS POUNDS 0.4535924277 kilogram
eşitinde yük ağırlık birimi. AWWL "Always Within Institute Warranties
Limits" için kısaltma. "Her zaman Garanti Limitleri İçinde" anlamında
sigortacılık deyimi.
B B/L "Bill of Lading" için
kısaltma.Konşimento.Konşimentolar,üzerinde yazılı şartlara paralel olarak;
"Negotiable/Straight (Non-Negociable)","Clean/Dirty (Unclean)", "Master/House",
"Services/Express", "Received/Open/Shipped" gibi adlandırmalara sahip
olabilmektedir. Konşimento çeşitleri : 1."Ocean/Marine B/L": Limandan limana
yapılan taşımayı içeren konşimentodur ve taşıyıcı,kaptan veya acente tarafından
imzalanır.Kara,demiryolu vb. iç taşımaları içermez. 2. "Combined B/L" : Kargonun
kara,deniz ve hava kombinasyonları ile taşınması söz konusu olduğunda tanzim
edilen konşimento çeşididir. 3. "Through B/L" : Kargonun birden fazla deniz
aracı ile taşınması söz konusu olduğunda düzenlenen konşimentodur. BACK HAUL Geri dönüş.Geri dönüş yükü. BAF "Bunker Adjusment Factor" için
kısaltma.Akaryakıt Ayarlama Faktörü.Deniz hat işletmecilerini dalgalanan
akaryakıt fiyatlarından korumak için kullanılır."FAF-Fuel Adjusment Factor"
olarak da geçer. BALLOON FREIGHT Hafif ve hacimli yük. BANK GUARANTIEE Banka garantisi.Bankanın
taşıyıcıya orijinal konşimentonun kaybolması ya da yanlış yere gitmesi halinde
verdiği garanti. BARGE CARRIERS Mavna taşıyıcısı.Mavnalı
taşımak için tasarlanan gemi. BARRATRY Gemi kaptanı veya diğer gemi
yönetiminin,gemi sahibinin rızası ve amaçları dışında gerçekleştirdikleri
yasadışı davranışlar veya yolsuzluklar için kullanılan terim.Zarara yol açacak
ihmal ve diğer yolsuzluklar da bu kapsama girer. BARREL (BBL) Varil.60 'F'de 42 galon sıvıyı
taşıyabilen kap. BASE RATE Ana navlun.Ek masrafları
haricindeki temel tarifede belirlenen taşımacılık ücreti. BB 1."Ballast Bonus" için kısaltma.Geminin
bir önceki seferindeki tahliye limanı ile bir sonraki seferindeki yükleme limanı
arasında ana navlun hesabında önemsiz görülmeyecek kadar bir boş gidiş mesafesi
ve maliyeti olması halinde,bu boş gidiş maliyetini karşılamak için alınan
ücrettir. 2."Bare Boat" için kısaltma.Çıplak gemi kiralama. 3."Bar-Bound" için
kısaltma.Tahıl ticaretinde "River Plate" sağlık koşulu. BCO "Beneficial Cargo Owner" için
kısaltma.Yararlanan yük sahibi.Varış yerinde malı teslim alan,malın taşınmasında
üçüncü kişi olarak hareket etmeyen ve kayıtlarda ithalatçı olarak belirtilen
kişi. BEAM Geminin genişliği. BELT LINE Ticari bölgede hizmet veren
değişimli ray sistemi. BENEFICIARY Lehdar.Ödeme almaya yetkili
kılınan şahıs veya firma. BERTH TERMS Yükleme ve boşaltma
şartı.Geminin yükleme aldığı rıhtımdan boşaltma yapacağı rıhtıma kadar
masrafları kapsayan şartlar."Yanaşma Şartı" olarak da geçer. BILETERAL Karşılıklı.Tarafların karşılıklı
rızasını gösteren kontrat terimi. BILL OF EXCHANGE Senet,poliçe,konşimento
gibi ödeme araçları. BILL OF LADING Konşimento.Mal,hammadde ve
eşyanın taşınmasında kullanılan çok yönlü kullanımı olan temel ve kıymetli
evrak.Konşimento navlunu,taşınan malların özelliklerini,rotayı ve yük üzerindeki
mülkiyet hakkı olan tarafları belirler. BILL OF SALE Yükün mülkiyetini bir ödeme
veya borçlanma karşılığında devreden vesika. BILL OF PARTY Hizmet karşılığında ödeme
yapmakla mükellef kılınan müşteri. BILLED WEIGHT Faturalandırılmış
ağırlık.Konşimentoda belirtilen yükün ağırlığı. BLANKET BOND Birkaç kişi,mal ve eşyayı
kapsayan tahvil. BLANKET RATE Tek bir yüklemedeki değişik mal
kalemlerine uygulanabilir taşıma ücreti/tarifesi. BLANKET WAYBILL Birden fazla seferle taşınan
yük için düzenlenen konşimento. BLIND SHIPMENT Konşimentoda alıcısı veya
gönderici belirtilmeden yapılan yükleme. BLOCK STOWAGE İstem dışı oynamaları
önleyecek biçimde yapılan yük istifi BLOCKED TRAINS Blok tren.Farklı
istasyonlarda durup vagon eklenip çıkartılmadan,tek bir varış noktasına çok
sayıda vagonu taşıyan yük treni. BLOCKING OR BRACING Yüklerin sabitlenmesi
için yanlarına konan ağaç yada metal destekler. BLS (BALES) Balya. BOARD Borda.Araca erişim sağlama. BOARD FEET 12 inç genişliğinde 1 feet
uzunluğunda yük ölçüsü. BOBTAIL Treylersiz bir çekicinin karayolunda
seyretmesi. BOGIE Konteynerin altına monte edilen
tekerlek sistemi. BOLSTER Şasiye monte edilen Konteynerin
güvenliğini sağlayan parça. BOND PORT Giriş gümrük limanı. BONDED FREIGHT Gümrüklü yük. BONDED WAREHOUSE Gümrüklü depo.Gümrük
yetkilileri tarafından gümrük işlemlerinin tamamlanıncaya kadar malın
depolanmasına izin verdiği antrepo. BOOKING Rezervasyon. BOOKING NUMBER Rezervasyon numarası. BOTTOM SIDE RAILS Konteynerin tabanındaki
uzunluksal yapı elemanları. BOTTOM-AIR DELIVERY Sıcaklık kontrollü
konteynerde hava sirkülasyonunu sağlayan düzenek. BOW Geminin önü. BOXCAR Kapalı demiryolu yük aracı. BREAK BULK Dökme yük. BRIDGE POINT Ön taşıma noktası.Bir limandan
başka limana taşınan yükün toplandığı kara noktası. BRIDGE PORT Ön taşıma limanı.Bir gemiyle
taşınan yükün toplanarak konteynere yüklendiği ve yeniden taşınmak üzere başka
bir limana aktarıldığı liman. BROKEN STOWAGE Yüklenen kargonun cins ve
özelliğinden ya da yerleştirilmesindeki planlama hatasından dolayı
kullanılamayan alan. BROKER Komisyoncu.Bir yükü taşımaya
hazırlanan ve yükün taşınmasından bir komisyon elde eden kişi. BROKERAGE Komisyonculuk. BULK CARGO Dökme yük.Maden cevheri,kömür,kum
vb. gibi,paketlenmemiş veya konteynere konmamış,üzeri işaretlenmemiş yük. BULK CARRIERS Dökme yük
taşıyıcısı.Hububat,gübre,maden filizi ve petrol gibi dökme malları taşımak için
inşa edilmiş bütün gemiler. BULK-FREIGHT CONTANIER Dökme yükler için bir
boşaltma kapağı olarak olan konteyner. BULKHEAD Ayraç. Konteyner,vagon vb. taşıma
kaplarında malların birbirinden ayrı taşınmasına yarayan separatör. BULL RINGS Taşınan malı sağlamlaştırmak ve
kaymasının engellemek için konteynerin tabanına yerleştirilen parçalar. BUNKER CHARGE Yakıt ayarlama faktörü.
bkz.BAF BUNKERS Gemi yakıtı.
C C&F "Cost and Freight" için kısaltma.Kargo
satış terimi olarak "Navlun ve Maliyet". Satıcının malın maliyetini ve varış
limanına kadar taşıma masraflarını üstlendiği satış türü.INCOTERMS terimlerini
belirleyen Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) 1 Temmuz 1990 tarihinde bu satış
terimini "CFR" olarak değiştirmiştir. CABOTAGE Kabotaj.Aynı ülkenin limanları
arasındaki deniz ve suyolu taşımacılığına verilen ad.Türkiye dahil birçok ülke
kıyı taşımacılığını belli bayraklı gemiler tarafında yürütülmesi için kanuni
kısıtlamalara gitmiştir. CAF "Currency Adjustment Factor" için
kısaltma.Döviz ayarlama faktörü.Deniz hat işletmecilerini dalgalanan akaryakıt
fiyatlarından korumak için kullanılır. CAPTAIN'S PROTEST Kötü hava veya benzeri
koşullar nedeniyle kaptan tarafından tutulan zabıt.İlk limanda tescil
ettirilir.Genellikle yolculuk sırasında kargonun uğradığı zararlardan ötürü gemi
sahibi veya işletmecisini sorumluluktan korumak için düzenlenir."Sea Protest"
olarak da bilinir. CAR POOLING Taşıyıcının ve taşıtıcının
merkezi bir otorite aracılığıyla özel kişilere ait kara/demiryolu taşıma aracını
kullanması. CAR SEAL Araç mührü.Konteyner,vagon vb.
taşıma kaplarının kapılarına konulan metal veya kuşun mühür.Mühür genellikle
kayıt için numaralandırılır. CARFLOAT Limanlarda yük aktarımı için
kullanılan raylı sistem. CARGO Yük. CARGO MANIFEST Yük Manifestosu/Özet
Beyanı.Belirli bir seferde taşınan yükün göndericisi ve alıcısı ile eşyanın
cinsi ve miktarını gösteren liste. CARGO NOS "Cargo Not Otherwise Specified"
için kısaltma.Yük taşıma tarifelerinde belirtilen mal kalemleri arasında
belirtilmeyen yükler için uygulanabilir tarife ücreti. CARGO PREFERENCE Ülke araçlarıyla taşınması
gereken yük.Genellikle kamuya ait mallar bu kapsama girer. CARGO TONNAGE Yük tonajı.Malın tarifeye tabi
tutulan ağırlığı. CARLOAD RATE Araç yükü fiyatı. CARNET Karne.Bir malın uluslar arası
sınırları geçmesi için gümrük tarafından düzenlenen evrak. CARRIER Taşıyıcı.Bir taşıma kontratı gereği
taşımanın kara,hava,deniz,demiryolu,iç suyolu veya kombine olarak
gerçekleştirilmesi sorumluluğunu üstlenen kişi yada kuruluş. CARRIER CERTIFICATE Taşıyıcı
Sertifikası.Gümrüklerden malı çekmek için gümrük yetkilileri tarafından
taşıyıcıdan istenen vesika. CARTAGE İç taşıma.Aynı ülkenin şehirleri
arasında yapılan karayolu veya demiryolu taşıması. CARTMENT Gümrüklü taşıma evrakı.Aynı
gümrüğün yetki sahasıda gümrük kontrolünde bir yerden (gümrüklü antrepodan) bir
diğerine taşıma yapmak için verilen belge. CASH AGAINST DOCUMENT'S(CAD) Evrak karşılığı
ödeme.Alıcının satıcı adına hareket eden acenteye mal evrakını teslimine
karşılık yaptığı nakit ödeme. CASH IN ADVANCE (CIA) Ön ödeme.Alıcının
satıcıya malın yüklenmesi için yaptığı ön ödeme.Genellikle sipariş üzerine
yapılan makine ve aksamı için bu yola başvurulur. CASH WITH ORDER (CWO) Sipariş verildiğinde
ödeme. CBM "Cubic Meter" için kısaltma.CM olarak da
kısaltılır.Metreküp. CE (CONSUMPTION ENTRY) ABD'ye ithal edilen
malların deklarasyonu için kullanılan evrak. CELLS Hücre sistemi.Konteyner gemilerinde
konteynerlerin üst üste konduğu istiflenme biçimi. CENTER OF GRAVITY Taşıma araçların yada
konteynerin ağırlık merkezi. CERTIFICATE Şahadetname,sertifika.Gümrük
veya diğer sorumlu kurumun taşıyıcıya tanıdığı izni gösteren belge. CERTIFICATE OF ORIGIN Menşe
şahadetnamesi.Uluslararası ticarette malın çıkış ülkesini gösteren belge. CFR "Cost and Freight" için kısaltma.Mal
bedeli ve navlun.Varış limanı olarak belirtilmek suretiyle malın belirtilen
varış limanına kadar taşınması için gerekli olan masrafları ve navlun ücretini
satıcının ödemesi demektir.Ancak,bu satış şeklinde malın kaybolma ya da
zedelenme riski ve buna bağlı olarak meydana gelen tüm masraflar,mallar yükleme
limanından geminin bordasına geçtikten sonra satıcıdan alıcıya geçer.CFR
terimi,malların ihraç işlemlerinin satıcı tarafından yapılmasını gerektirir.
CFS "Container Freight Station" için
kısaltma.Konteyner nakil istasyonu.Konteyner yüklerinin boşaltılıp yeniden
yüklendiği yer.Genellikle eksik konteyner yüklerinin tamamlandığı,aynı alıcı/konsiyeye
gidecek yüklerin konsolidasyonun yapıldığı yer. CHARTER PARTY Gemi kira kontratı.Sözleşmenin
süresi,navlun ücreti ve seferde uğranılacak limanlar gibi bilgileri düzenler.
CHASSIS Şasi.Hareket halinde konteyneri
güvenlik altına alan tekerlekli ve konteyner kilitli düzenek. CHOCK Yükün devrilmesini engelleyen metal ya
da ağaç konstrüksiyon. CI "Cost and Insurance" için kısaltma."Maliyet
ve sigorta". Malın maliyetini,deniz sigortasını ve navlun dışındaki tüm taşıma
ücretlerini kapsayan satış anlaşması. CIF "Cost,Insurance and Freight" için
kısaltma.Bu satış türünde satıcı CFR terimindeki yükümlülüklere aynen sahiptir
ama aynı zamanda taşıma boyunca malların kaybolması ya da zedelenmesi riskine
karşı denizcilik sigortası sağlama zorunluluğu vardır.Satıcı,sigorta kontratı
yapar ve primini öder.CIF,satıcı tarafından ihraç çıkış işlemlerinin yapılmasını
gerektirir. CIF&C "Cost,Insurance,Freight & Commission"
için kısaltma."Maliyet,sigorta,navlun ve komisyon". Satıcının malın
maliyeti,navlun ücreti ve taşıma sigortasının yanı sıra komisyonları da
karşıladığı satış anlaşmasıdır. CIF&E "Cost,Insurance,Freight & Exchange"
için kısaltma."Maliyet,sigorta,navlun ve kambiyo". Satıcının malın
maliyeti,navlun ücreti ve taşıma sigortasının yanı sıra kambiyo masraflarını da
üstlendiği satış anlaşmasıdır. CIFCI "Cost,Insurance,Freight,Collection And
Interest" için kısaltma."Maliyet,sigorta,navlun,teslimat ve faiz". Satıcının
malın maliyeti,navlun ücreti ve taşıma sigortasının yanı sıra teslimat ve faiz
giderlerini de üstlendiği satış anlaşmasıdır. CIP "Carriage and Insurance Paid to" için
kısaltma.Satıcının CPT altında aynı yükümlülüklere sahip olduğu anlamına gelen
satış terimidir.Ancak bunlara ek olarak malların taşınma riskine karşı alıcıya
yük sigortası sağlamasını gerektirir.Satıcı sigorta kontratı yapar ve primini
öder.Satıcı ayrıca alıcıya CIP teriminde sadece en düşük seviyede sigorta
kapsamını sağlamakla yükümlüdür.CIP;satıcı tarafından ihraç çıkışlı işlemlerinin
yapılmasını gerektirir. CKD "Completely Knocked Down" için
kısaltma.Özel bir taşımaya tabi tutulacak tipteki araç,ekipman ve cihazların
parçalarına ayrılarak taşınması. CL "Carload" ve "Containerload" için
kısaltma.Konteyner yükü. CLAIM Taşıma sırasında zarar gören veya
eksik çıkan malların ödenmesi için taşıyıcıya yapılan tazminat talebi. CLASSIFICATION Sınıflandırma.Bir
konşimentoda ayrıntılı olarak belirtilen mal kalemlerini ortaya koyan gümrük
veya başka yetkili kurumlar tarafından geliştirilen listeler. CLASSIFICATION RATING Sınıflandırma altına
alınmış mal kalemlerine uygulanabilecek fiyatlandırma. CLASSIFICATION YARD Yük treni katarının
oluşturulduğu alan. CLAYTON ACT ABD'nin 1914 tarihli fiyat
ayrıcılığını yasadışı kılan anti-tekel yasası. CLEAN BILL OF LADING Taşıyıcı tarafından
düzenlenen ve malın taşıyıcı tarafından teslim aldığında zarar görmemiş ve
eksiksiz olduğunu gösteren konşimento.Aksi bir durum belirtilmediği sürece
konşimento "cleaned" yani "temiz" olarak kabul edilir. CLEANING IN TRANSIT Malın çıkış ile varış
noktaları arasında bir yerde durdurularak temizlenmesi,ayıklanması ve/veya
yeniden ambalajlanması. CLEARANCE 1.Gümrükleme 2.Aracın köprü veya
tünel gibi geçiş limitli yerlerden rahatlıkla geçebilecek şekilde yüklenmesi.
CLEAT Yükün dayanıklılığını arttırmak için
içine monte edilen demir yada ahşap şeritler. CLECAT Avrupa Forwarder,Gümrük Acenteleri ve
Lojistik Birliği.1958 yılında kurulmuş,Avrupa ülkelerinde freight
forwarder,gümrük acenteliği ve lojistik firmalarını temsil eden dernek ve
federasyonların üyesi bulunduğu,AB Komisyonu nezdinde danışmanlık statüsüne
sahip taşımacılık organizasyonu. CLIP-ON İzole edilmiş konteynere takılabilen
soğutma ekipmanı. COASTWISE Sahil boyunca yapılan deniz
taşımacılığı. COD "Collect (cash) on Delivery" için
kısaltma.Teslimde ödemeli satış şekli. COFC "Container On Flat Car" için
kısaltma.Demiryolu taşımacılığında "Düz vagonla taşınan konteyner" anlamında
kullanılan kısaltma. COGSA "Carriage of Goods by Sea Act" için
kısaltma.ABD'de denizyolu taşımacılığında taşıyıcının konşimentodan doğan
sorumluluklarını düzenleyen 1936 tarihli kanun. COLLECTING BANK Havale edilen
banka.Satıcının bankasının acentesi konumunda olan ve mal ve konşimento üzerinde
hiçbir sorumluluk üstlenmeyen banka. COLLECTION Satıcı tarafından
kesilen,genellikle diğer taşıma evrakının eklendiği,ödemenin şekli için
talimatları içeren çek/draft. COMBINATION EXPORT MANAGER Birbirinin rakibi
olmayan birden fazla üreticinin malını ihraç eden firma. COMBINATION PASSENGER AND CARGO SHIPS
Kombine yolcu ve kargo gemisi.13 veya daha fazla yolcu kapasiteli gemilerdir.
COMBINATION RATE 2 ya da daha fazla
faktörden oluşan oran,ücret. COMMERCIAL INVOICE Ticari
fatura.İhracatçıyla ithalatçı arasında tüm işlemlerin kaydedildiği,taşınan mal
için düzenlenen evraklara temel teşkil eden fatura. COMMODITY Yük.Taşınan mal. COMMODITY RATE Belirli yük kalemleri için
uygulanan taşıma ücretini gösteren basılı tarife. COMMON CARRIER Taşıyıcı,nakliyeci.Basılı
tarifeler üzerinden mal taşımacılığı yapan kişi ya da firma. COMMON LAW Örf ve adete dayanan,yazılı
olmayan hukuk. CONCEALED DAMAGE Gizli hasar.İlk tetkikinde
veya malın ambalajı açılmadan fark edilemeyecek hasar. CONFERENCE Aynı rotada hizmet veren armatör
ve gemi sahiplerinin kurduğu ortak kural ve tarifeleri bulunan birlik. CONFIRMED LETTER OF CREDIT Teyitli kredi
mektubu,Akreditif.Yabancı banka tarafından düzenlenen,yerel banka tarafından
onaylanan kredi mektubu.Teyitli kredi mektubuna sahip ihracatçı,yabancı alıcı
veya bankasının kusuru bulunsa bile ödeme alma garantisine sahiptir. CONFIRMING BANK Onaylayan/keşideci banka.Bir
başka bankanın kredi mektubunu teyit eden ve kredi mektubunda belirtilen evrakın
tesliminde ödeme yapmayı kabul eden banka. CONNECTING CARRIER İki taşıyıcı arasında
bağlantı kuran taşıyıcı firma. CONSIGNEE Alıcı,konsiye.Taşıma
evraklarında,taşınan malları teslim almakla yetkili kılınan kişi yada firma.
CONSIGNEE MARK Alıcı sembolü.Tanımlama için
paketlerin üzerine konan,genellikle üçgen,daire,kare vb. şekillerle boşaltma
limanını belirten harflerin bulunduğu semboller. CONSIGNMENT (1) Taşınmak üzere bir aracının
belirttiği yere gönderilen,ancak hala üreticinin hak sahibi olduğu mal. (2) Malı
alıcısına/konsinyeye ulaştırmak için yüklemek. CONSIGNOR Konşimentoda malın göndericisi
olarak belirtilen kişi. CONSOLIDATION Aynı sevkıyata gidecek farklı
kaynaklardan yüklerin birleştirilmesi. CONSOLIDATOR Konsolide eden,konsolidasyon
hizmeti veren kişi yada firma. CONSTRUCTION DIFFERENTIAL SUBSIDY Yapım
ücret farkı sübvansiyonu. CONSUL Konsolos. CONSULAR DECLERATION Gönderilen ülkenin
konsolosu tarafından onaylanan yük detayları. CONSULAR INVOICE Bazı ülkeler tarafından
istenen,bir konsolosluk yetkilisi tarafından imzalanan belge.Genellikle malı
ithal eden ülkenin gümrüğü tarafından malın değeri,cinsi ve özelliklerinin
tespiti için istenir. CONSULAR VISA Gönderilen ülkenin konsolosu
tarafından evraklara eklenen imza yada mühür. CONSUMPTION ENTRY (CE) ABD'ye ithal edilen
malların deklarasyonu. CONTAINER Konteyner.Çeşitli boy,genişlik ve
yükseklikte,soğutmalı,havalandırmalı,üstü açık,dökme yük için vb. tipleri
bulunan;gemi,uçak,tren ve kamyonla taşınabilen taşıma kabı. CONTAINER BOOKING Konteyner
rezervasyonu.Konteyner taşımacılığı yapan gemi hatlarında konteyner için yer
rezervasyonu yaptırmak. CONTAINER LOAD Konteyneri doldurmaya yeterli
yük. CONTAINER MANIFEST Konteyner
manifestosu.Konteyner içindeki mal ve yükleme bilgilerini içeren evrak. CONTAINER POLL Firmalar arasında
konteynerlerin ortak kullanıma açılması sözleşmesi. CONTAINER TERMINAL Konteyner terminali.Dolu
veya boş konteynerlerin istifleme,yükleme,boşaltma,tamir ve bakımının yapıldığı
kara,deniz,demiryolu bağlantıları bulunan alan. CONTAINER YARD (CY) Konteyner alanı.Yüklü
veya boş konteynerlerin elleçlendiği,yüklendiği,boşaltıldığı,depolandığı alan.
CONTAINERIZABLE CARGO Konteynerde boşluk
bırakmayan ,yer kaybına yol açmayan ekonomik yük. CONTAINERIZATION Değişik taşıma modları için
genel veya özel amaçlı kargonun konteynere yüklenmesi. CONTRABAND Yasak kargo. CONTRACT Sözleşme,kontrat.İki yada daha
fazla tarafın bir yükümlülüğü belirli bir değerde belirli bir süre içinde yerine
getirmek üzerinde vardıkları yasal yazılı anlaşma. CONTRACT CARRIER Sözleşmeli taşıyıcı.Bir
sözleşme dahilinde mal yada yolcu taşımacılığı yapan kişi yada kuruluş. CONTROLLED ATMOSPHERE Gazların karışımını
kontrol eden bilgisayar kontrollü taşımacılık sistemi. CORNER POSTS Konteynerin köşelerinde bulunan
ve konteynerlerin taşıma aracının üzerine yerleştirilmesi veya taşıma aracından
alınmasını kolaylaştıran dikey çerçeveler. CORRESPONDANT BANK Muhabir banka.Yurtdışı
bankanın işini idare eden yerel banka. COST,INSURANCE AND FREIGHT (CIF)
Navlun,sigorta,maliyet. Bkz.CIF COUNTERVAILING DUTY Yerel ihracatı
desteklemek için yabancı ithalatçıya uygulanan vergi. CPT "Carriage Paid To" için kısaltma.Taşıma
ücreti ödenmiş olarak-varış yeri belirtilmek suretiyle malların gidecek yere
taşınması için nakliye ücretinin satıcı tarafından ödenmesi anlamına
gelir.Malların taşıyıcıya aktarılmasından sonra mallarla ilgili kaybetme yada
zedelenme riski,ayrıca bu teslim işleminden sonra meydana gelebilecek her türlü
ek masraf alıcı tarafından ödenir.Eğer malların varış yerine ulaştırılması için
başka taşıyıcılar kullanılıyorsa,malların bunlardan ilk taşıyıcıya
aktarılmasıyla riskte bu taşımacıya geçer.CPT,satıcı tarafından ihraç çıkış
işlemlerinin yapılmasını gerektirir. CROSS MEMBER Konteynerin altına monte
edilen,konteyneri sağlamlaştıran çapraz konstrüksiyon. CU "Cubic " için kısaltma.Metrik sistemde
"Küp" ün kısaltması. CUBE OUT Bir konteynerin hacminin yasal
ağırlık limitlerinin altında dolması. CUBE FOOT 1,728 inç..büyüklüğündeki hacim
ölçüsü."Ayak Küp" olarak da bilinir. CUSTOMHOUSE Gümrük Ofisi. CUSTOMHOUSE BROKER Gümrük
komisyoncusu.Müşterisi adına gümrük işlemlerini gerçekleştirmek için yetkili
kılınan yasal aracı. CUSTOMS Gümrük. CUSTOMS BONDED WAREHOUSE Gümrüklü
antrepo.Gümrüklenecek malların konulmasına izin verilen depo alanı. CUSTOM ENTRY Gümrük girişi.Tüm ülkelerde
ithalatçılardan ülke sınırı dahiline girişine izin verebilecekleri mallar için
bir beyanda bulunması ve ithal malın gümrük vergilerini ödemesi
istenir.İthalatçı gümrük beyanının taşıyıcının manifestosuyla (özet beyan) aynı
olması malın kanunlara uygun biçimde ithal edildiğini gösterir. CUSTOM INVOICE Gümrük faturası.Ticari
fatura,menşe şahadetnamesi ve kıymet sertifikasındaki tüm verileri içeren
form.Sadece birkaç ülkede istenir ve satıcının ticari faturası işlevini görür.
CUSTOM OF THE PORT Liman Teamülü.Malın
gönderildiği ülke limanlarındaki taşıma masraflarını etkileyen yerel kurallar ve
pratikleri belirtir. CUT-OFF TIME Tren veya geminin kalkışından
önce yüklerin terminale son teslim tarihi ve saati. CWT 100 pound biriminde ağırlık ölçüsü.
CY Bkz."Container Yard".
D D&H "Dangerous & Hazardeous" için
kısaltma.Tehlikeli ve taşınması özen ve dikkat isteyen kargo. DAF "Delivered At Frontier" için
kısaltma.Varış yeri belirtilmek suretiyle sınırda teslim.Belirtilen yerde
malların gümrük çıkış işlemleri tamamlanmış olarak sınırda,ancak bitişik ülkenin
gümrük sınırından önceki belirlenen yerde ve noktada teslime hazır hale
getirilmesiyle satıcının yükümlülüklerinin sona ermesi anlamına gelmektedir.
D.O.T. "Department of Transport" için
kısaltma.ABD Ulaştırma (Taşımacılık) Bakanlığı. DDC "Destination Delivery Charge"için
kısaltma.Varışta teslim masrafı.Konteyner büyüklüğüne bağlı olarak birçok kargo
tarifesine uygulanan masraftır.Bu masraf tali masraf olarak temel deniz
navlununa eklenir.Gemiden vinç boşaltmaları,terminal içindeki ağır kamyon
taşımaları ve terminal operasyonları için kapı ücreti dahildir. DDP "Delivered Duty Paid" için
kısaltma.Malların ithalatçı gümrük resmi ödenmiş olarak teslime varış yeri
belirtilmek suretiyle malların ithalatçı ülkede belirlenen yerde hazır
bulundurulmasıyla,satıcının teslim yükümlülüğünde yerine getirilmiş olacağını
ifade eder.Satıcı malların giriş işlemleri tamamlanmış olarak tesliminde,gümrük
resmi dahil olmak üzere vergiler ve öteki ücretlendirmeleriyle birlikte bütün
risk ve masrafları üstlenir.EXW satıcı için en az sorumluluk ifade ederken,DDP
en fazlasını ifade eder. DDU "Delivered Duty Unpaid" için
kısaltma.Gümrük resmi ödenmeden teslim malların ithalatçı ülkede belirlenen
yerde hazır bulundurulmasıyla,satıcının teslim yükümlülüğünü yerine getirmiş
olacağını ifade eder.Satıcı,buraya kadar getirilirken malların masraf ve
risklerinden (gümrük resmi,vergiler ve diğer ödenebilir ithalat ücretleri
dışında) sorumludur.Alıcı,oluşabilecek herhangi artı masrafları ve gümrük çıkış
işlemlerinde yetersizlikten dolayı oluşacak riskleri üstlenir. DEADWEIGHT Bir geminin kargo,kuru ve likit
yük toplam ton taşıma kapasitesini ifade eder.Geminin deadweight kapasitesi
yüklüyken "yük çizgisine "batıncaya kadar aldığı su miktarından boşken aldığı su
miktarının ton cinsinden farkı olarak hesaplanır. DEADWEIGHT CARGO Gemi yükleme birimi.40 fit
alana istiflenebilen kargonun ton ağırlığını ifade eder. DECONSOLIDATION POINT Dağınık veya
konteynere yerleştirilmemiş kargonun teslimat için yeniden yüklendiği yer. DEFICIT WEIGHT Eksik tonaj.Olması gerekenden
eksik ağırlık. DELIVERY INSTRUCTIONS Teslim
talimatları.Belirtilen adresten malın alınıp dağıtım iskelesine teslim
talimatı.Genellikle bu tip talimatlar ihracatçı tarafından kara taşımacılığı
operatörüne veya kara taşımacılığını tümleyen demiryolu taşıma operatörüne
verilir."Shipping Deliver Order" (Yükleme Teslim Talimatı) olarak da bilinir.
DEMDES "Demurrage/Despatch" için
kısaltma.Malın gemiden yüklemenin veya boşaltmasının öngörülenden daha hızlı
veya daha yavaş gerçekleştirilmesinde ödenen para. DENSITY Yoğunluk.Beher metreküp veya başka
hacim birimi başına yük ağırlığı. DEPOT,CONTAINER Konteyner Deposu.Boş
konteynerlerin alınıp bırakıldığı boş alan. DEQ "Delivered Ex Quay,(Duty Paid)" için
kısaltma.Rıhtımda teslim.Varış limanı belirtilmelidir.Malların gümrük giriş
işlemleri tamamlanmış olarak,ismi geçen uygun rıhtımın üzerindeki
limanda,DDU'nun yerine getirilmesi manasına gelir.Satıcının malların teslimine
kadar olan gümrük resimlerini,vergilerini ve diğer ücretleri de içeren tüm
masraf ve riskleri taşıması gerekir. DES "Delivered Ex Shıp" için kısaltma.Gemide
teslim.Varış limanı belirtilmek suretiyle malları gümrük işlemleri
tamamlanmadan,gemi üzerinde teslim yükümlülüğünü yerine
getirmesidir.Satıcı,belirlenmiş limana gelene kadar geçen sürede mallara
gelebilecek riskleri ve masrafları karşılamak zorundadır. DESTINATION Varış
yeri,istikamet,destinasyon.Taşıyıcının malı alıcı veya acentesine teslim edeceği
yer. DETENTION 1.Verilen müsait zaman dışına
taşarak taşıyıcının ekipmanının gecikmesine sebep olan gönderici veya alıcıya
verilen para cezasıdır.Demurraj yüke,detention ise ekipmana uygulanır. 2.Aracın
ve yükün çeşitli nedenlerle devlet tarafından alıkonulması. DEVANNING Konteynerin yada kargo vanının
boşaltılması. DF CAR "Damage-free Car" için
kısaltma.Hasara karşı özel ekipmana sahip yük vagonu. DISCREPANCY LETTER OF CREDIT İhtilaflı kredi
mektubu/akreditif.Sunulan dökümanlar Kredi Mektubunun gerekliliklerine uygun
olmadığı taktirde "ihtilaflı" olarak muamele görür.Bankalar ihtilaflı
akreditiflerle muamele gerçekleştiremezler.Durumu alıcı veya satıcıya bildirip
talimat beklerler. DISPLACEMENT Geminin ağırlığı.Geminin
taşırdığı suyun metreküpünün deniz suyunun ortalama yoğunluğu olan 1,025
ton/m.'e bölünmesiyle hesaplanır. DIVERSION Transit halindeki malın veya tüm
geminin rotasındaki değişiklik. DIVISION Taşıyıcının ortak yüklemelerden
elde edilen geliri bölüşme uygulaması. DOCK Rıhtım.Kara taşımacılığında bir
endüstriyel bölge veya taşıyıcı terminalindeki yükleme ve boşaltma platformu.
DOCK RECEIPT Rıhtım irsaliyesi.Malın teslim
alındığına dair belge.Çoğunlukla deniz konşimentosunun hazırlanmasında
kullanılır. DOCUMENTS AGAINTS ACCEPTANCE (D/A) Alıcının
ödemeyi yapması halinde evrakın teslimine ilişkin bankaya verdiği talimattır.
DOLLY Konteynerin ön tarafını destekleyen
tekerlek seti.Konteyner bir çekiciye bağlı olmadığı zaman kullanılır. DOOR TO DOOR Kapıdan kapıya taşıma.Eşyanın
göndericiden alıcıya kadar tüm taşıma işlemlerinin gerçekleştirilmesi.Evden eve
nakliye olarak da bilinir. DRAFT Bir tarafın,(drawer-keşideci) bir
başka tarafı (drawee-muhatap) yazılı olarak gönderdiği,muhatabın belirli bir
tarihte belirli miktarda ödeme yapması yönünde koşulsuz talimatıdır. DRAFT,BANK Bir satıcının alıcıya genellikle
bir banka aracılığıyla gönderdiği çek,poliçe ya da senet. DRAFT,CLEAN Hiçbir evrakın ekli olmadığı
çek,poliçe yada senet. DRAFT,DATE Kabul tarihine bakılmadan belirli
bir tarihte vadesi dolan çek,poliçe ya da senet. DRAFT,DISCOUNTED Bir kredi mektubu altındaki
kabul edilmiş ve bir banka tarafından iskontolu olarak satın alınmış vadeli
çek,poliçe ya da senet. DRAFT,SIGHT Talep edildiğinde vesaik
karşılığı ödenebilen çek,poliçe ya da senet. DRAFT,TIME Vesaik karşılığında veya kabulü
rücuundan sonra belirli bir tarihte vadesi dolan çek,poliçe ya da senet. DRAWBAG Bir ithalat harcının kısmi geri
ödemesidir.Geri ödemeler genellikle yapılır çünkü mallar harcın tahsil edildiği
ülkeden yeniden ihraç edilir. DRAWEE Muhatap.Bir draft'ı düzenleyen kişi
ya da firmadır.Bu nedenle ödemeyi alan taraftır. DRAYAGE Ağır yük taşıtı ya da kamyonla
yapılan yerel taşımalar için alınan ücret."Cartage" ile aynı anlamı
taşımaktadır. DRSF "Destination Rail Freight Station" için
kısaltma."Varış yeri demiryolu yük taşıma istasyonu". DRY CARGO Sıvı olmayan kargo.Genellikle ısı
kontrolü gerekmez. DRY -BULK CONTAINER Kuru dökme yük
konteyneri.Küçük taneli,toz ve katı akışkan malları dökme halinde taşımak için
yapılmış konteyner.Özel bir şasi veya platforma sahiptir. DUMPING İndirim,fiyat kırma.Bir malı bir
ülkenin ortalama piyasa fiyatının altında ithal etmeye çalışmaktır.Genellikle
ihracatçı ülkenin sübvansiyonu vardır.
E E.C.M.C.A. "Eastern Central Motor Carriers
Association" için kısaltma.ABD Doğu Yakası Motorlu Taşıyıcılar Birliği. E.W.I.B. "Eastern Weighing and Inspection
Bureau" için kısaltma.ABD Doğu Yakası Ağırlık Ölçüm ve Muayene Merkezi. EDGE PROTECTOR Kasa,koli,kutu vb.taşıma
kaplarında metal şeritlerin malın ambalajına zarar vermesini engelleyen üçgen
şeklinde koruyucu. EDI "Electronic Data Interface" için
kısaltma.Elektronik Veri Değişimi (E.V.D.).Bilgisayar sistemleri arasında ticari
bilgi akışını güvenli biçimde sağlayan veri değişim sistemi. EDIFACT "United Nations Electronic Data
Interchange for Adminstration,Commerce and Transport"için
kısaltma.Yönetim,ticaret ve taşımacılık için elektronik bilgi alışverişi
standartlarını belirleyen kuruluş.Birleşmiş Milletler tarafından
desteklenmiş,geliştirilmiş,Türkiye Gümrüklerinde de uygulanan ticari elektronik
ileti sistemi.UN/EDİFACT olarak da bilinmektedir. ELEVATING Tahıl ürünlerinde tahıl
asansörleri ile taşınması hizmetine biçilen değer. ELKINS ACT ABD Kongresi'nin 1903 yılında
çıkardığı,yapılan muhasebe uygulamalarında belli standartlar getiren ve yanlış
uygulamalara ceza sistemi uygulayan kanun. EMBARGO Ambargo.Bir ülkenin belirli bir
ülkeden çıkan tüm mallara ya da menşeine bakmadan belirli malın taşınmasına
getirilen yasak. EMINENT DOMAIN Kamulaştırma.Devletin kamu
yararına özel mülkiyete ait mallara makul bir tazminatla el koyması. EMPTY REPO Boş konteynerin taşınması ve bu
taşımaya ilişkin kontrat. ENDORSEMENT Ciro.Çek/bono/konşimento gibi
kıymetli evrakın arkasına atılan imza.Ciro,kıymetli evraka konu olan değerin
hamiline devredildiğini gösterir. ENTRY Giriş evrakları.İthal edilen malın
ülke içi pazarlara girişinden önce gümrük işlemlerinin gerçekleştirilmesi için
gümrük tarafından istenen belgeler. EQUALIZATION Yükleyici ya da alıcıya,kargoyu
konşimento üzerinde belirlenen noktadan farklı bir yerden teslim almak için
verilen resmi izin. EQUIPMENT INTERCHANGE RECEIPT (EIR) Ekipman
değişim belgesi.Konteynerin bir taşıyıcıdan diğerine veya bir terminalden
diğerine taşınması için istenen evrak. ETA "Estimated Time of Arrival" için
kısaltma.Tahmini varış zamanı. ETHYLENE Etilen.Birçok meyve ve sebze
tarafından salgılanan,olgunlaşmayı hızlandıran gaz.Bazı ülkeler kullanımına
sınırlamalar getirmektedir. EX-"FROM" Satış terimi olarak"Bir
yerden"."Ex" ya da "From" ibaresi malın çıkış noktasındaki satış değerini
belirtir.Örn:"ex Factory" malın fabrika çıkış fiyatını belirtir."Ex Dock" ise
malın çıkış limanındaki fiyatını ifade eder. EX DEC "Shipper's Export Declaration"
anlamında bir terim.Göndericinin İhracat Beyannamesi. EXCEPTION İstisnalar.Taşıyıcının kendi
terminalinde veya yükleme limanında malı teslim aldığında görünür zarar veya
kayıpları konşimento üzerine not etmesi. EXIM BANK "Export-Import Bank" için
kısaltma.İthalat ve ihracatı teşvik etmek için kurulan,ihracatçıya kredi
garantisi ve verdiği ihracat kredilerine geri ödeme sigortası sağlayan kamu
bankası. EXPIRY DATE Vade sonu.Kredi
mektubu,çek,bono,akreditif,tarife vb.için son geçerlilik tarihi. EXPORT İhracat,Dışsatım.Belirli bir ülkede
üretilmiş,yeniden işlenmiş malların üçüncü ülkelere satılması. EXPORT DECLERATION İhracat
Beyannamesi.Malların yabancı sevkinden önce devlet tarafından istenen belge.
EXPORT LICENCE İhracat izin belgesi.Sahibine
belirtilen malların,belirtilen yöne ihracatı gerçekleşmesine izin veren belge.
EXPORT RATE Yerel limandan yabancı ülkeye
gönderilen yük için uygulanan fiyat. EXW "Ex Works" için kısaltma.İş yerinde
teslim.Satıcı tarafından,satıcının kendi kuruluşunda (fabrika,depo vb.)alıcı
için malları hazır hale getirmesiyle satıcının yükümlülüklerinin sona ermesi
demektir.Aksi bir hüküm bulunmuyorsa satıcı,malları alıcı tarafından sağlanan
araca yüklemek ya da gümrük çıkış işlemlerini yerine getirmek zorunda
değildir.Malların satıcının kuruluşundan alınarak istenilen yere götürülmesiyle
ilgili bütün masraf ve riskleri alıcıya aittir.Bu terim,satıcı açısından asgari
yükümlülük içeren bir nitelik taşır.
F F.D.A. "Food and Drug Administration" için
kısaltma.ABD Gıda ve İlaç İdaresi. FACTOR Faktör.Satış alacaklarını
hesaplamakta kullanılan oran. FAF "Fuel Adjustement Factor" için
kısaltma.Bkz.BAF FAK "Freight All Kinds" için kısaltma.Genel
kargo.Farklı alıcıların mallarının karma şekilde bulunduğu tam yüklenmiş
konteyneri ifade eder. FALSE BILLING Yükleme evrakında ağırlık veya
navlunun yanlış beyan edilmesi. FAS "Free Alongside Ship" için
kısaltma.Geminin Bordasında Teslim.Belirlenen yükleme limanında malların gemi
doğrultusunda rıhtım ya da mavnaya yerleştirilmesiyle satıcının teslim
yükümlülüğünün yerine getirildiği anlamına gelir.Bu andan itibaren mallarla
ilişkin herhangi bir kaybolma ya da hasar ile tüm masraf ve riskler alıcı
tarafından üstlenilir. FCA "Free Carrier" için kısaltma.Taşıyıcıya
masrafsız.Malların ihracat işlemleri tamamlanmış olarak alıcı tarafından
belirtilen yerde,onun tarafından belirtilen taşıyıcıya teslim edilmesiyle
birlikte,satıcının yükümlülüğünün de yerine getirilmiş olması anlamına
gelir.Eğer alıcı tarafından teslim için belirli bir nokta belirtilmemişse,bu
durumda satıcı,daha önce sınırları belirlenmemiş bir alan içinde veya yerde
malları taşıyıcıya devredeceği noktayı kendisi seçebilir. FCL "Full Container Load" için kısaltma.Tek
bir müşteri tarafından doldurulan konteyner. FD "Free Discharge" için kısaltma.Serbest
tahliye. FEEDER SERVICE Uzak mesafelere gidecek olan
kargonun yerel limanlardan merkezi aktarma limanına tahliyesi hizmeti. FEEDER VESSEL Aktarma servisleri için
kullanılan küçük kapasiteli kısa mesafe gemileri. FEU "Forty-Foot Equivalent Units" için
kısaltma.40 feet boyundaki konteyner standardı.20 feetlik konteyner TEU olarak
adlandırılır.2 TEU 1 FEU'ya eşittir. FIATA "Federastion International des
Associations de Trasitaires et Assimillés" için kısaltma.Uluslararası Freight
Forwarder Dernekleri Federasyonu.Merkezi Zürih'te bulunan,93 ulusal
taşımacılık,freight forwarder,gümrük acenteleri ve lojistik dernek ve
federasyonun üye bulunduğu birlik. FIFTH WHEEL Kamyonun çekicisini şasiye
bağlayan ve kilitleyen yarım daire şeklinde çelik parça. FIO "Free In and Out"için kısaltma.Gemiden
ve gemiye yükleme ya da boşaltma için gereken liman masraflarının maliyetlerin
içinde olmadığını ifade eder."Liner In and Out"un tersidir. FIRKIN 1Varilin 1/4'üne eşit hacim ölçü
birimi. FIXED COSTS Sabit maliyetler.faaliyete bağlı
olmayan masraflar.Taşımacılıkta terminal,depo,antrepo vb.kiraları,emlak vergisi
ve diğer sabit vergiler bu tür masraflardır. FLAT CAR Tavanı ve duvarları olmayan
demiryolu vagonu. FLAT RACK/FLAT BED CONTAINER İçine yandan ve
üstten mal yüklenebilen kenar ve duvarları olmayan platform şeklindeki
konteyner. FMC (F.M.C.) "Federal Maritime Commission"
için kısaltma.ABD Ulusal Denizcilik Komisyonu. FOB "Free on Board" için kısaltma.Gemide
masrafsız.Belirtilen yükleme limanında teslim.Satıcının malları belirtilen
yükleme limanında,gemi bordasına teslimi ile yükümlülüklerinin tamamlamış
olduğunu ifade eder.Alıcı bu noktadan itibaren malların kaybolma ve hasarı ile
ilgili tüm masraf ve riskleri üstlenir.FOB,satıcı tarafından ihraç çıkış
işlemlerinin yapılmasını gerektirir. FOB FREIGHT ALLOWED FOB satış şartlarına ek
olarak alıcının malın çıkış noktasında gemi bordasına kadar olan dahili taşımayı
üstlenmesi.Bu satış türünde satıcı dahili taşıma masrafını faturasından düşer.
FOB FREIGHT PREPAID FOB satış şartlarında
malın çıkış noktasından gemi bordasına kadar olan dahili taşımayı satıcının
üstlenmesi.FOB ibaresinin yanına dahili taşıyıcının adı ilave edilir. FOB NAMED POINT OF EXPORTATION FOB satış
şartlarında satıcının belirtilen noktaya kadar malı teslim etme yükümlülüğünü
ifade eder. FOB VESSEL FOB satış şartlarında satıcının
gerçekten gemi bordasına kadar masrafların ve ihracat dökümanlarını hazırlama
yükümlülüğünü ifade eder. FOR "Free on Rail" için
kısaltma."Demiryolunda teslim"i ifade eden kargo satış terimi. FORCE MAJEURE Zorunlu haller.Savaş,doğal
afet,deprem vb. gibi sözleşme taraflarının yükümlülüklerini yerine getirmelerine
engel denetimleri dışındaki olayları özetleyen ifade. FORK LIFT Palet,kızak ve sandıkların
kaldırılıp indirilesi için kullanılan iş makinesi. FOUL BILL OF LADING Taşıyıcı tarafından
malların hasarlı yüklendiğini gösteren konşimento."Clean Bill of Lading"in
karşıtı. FOUR-WAY PALLET Dört taraftan iş makinesinin
çatallarına girebilecek şekilde dizayn edilmiş olan palet. FREE ASTRAY Kaybolmuş bir malın bulunarak
doğru destinasyona bedelsiz gönderilmesi. FREE IN AND OUT (FIO) Geminin yükleme ve
boşaltma masraflarının kiracı veya yükleyici tarafından ödenmesi durumu. FREE PARTICULAR AVERAGE (FPA) Sigortalayanın
batma,yangın,çarpışma ve karaya oturma gibi haller dışında kısmi ziyan veya
hasarı ödememesi halini ifade eden bir deniz sigorta terimi. FREE OUT Geminin boşaltma masraflarının
kiracı tarafından ödenmesi durumu. FREE PORT/FOREIGN TRADE ZONE Liman Serbest
Bölgesi.Gümrükten muaf malların elleçlendiği liman. FREE TIME Serbest,ücretsiz
süre.Yükleme/boşaltma ekipmanlarının ücretsiz olarak kullanılabileceği ilave
zaman. FREE TRADE ZONE Serbest Ticaret Bölgesi.Bir
ülkenin devleti tarafından yasaklanmamış malların gümrükten muaf olarak
girebileceği liman bölgesi.Bu bölgede mallar yüklenebilir,depolanabilir,imal
edilebilir ve yeniden ihraç edilebilir. FREIGHT Navlun.Hem yük hem de tük taşıma
bedelini ifade eden terim. FREIGHT BILL Navlun faturası. FREIGHT FORWARDER Taşıma işleri
organizatörü. FREIGHTERS Yük gemileri.Soğuk hava depolu
veya ambalajlı mal gemileri;konteyner,kısmi konteyner taşıma gemileri ve mavna
taşıyıcıları. FTL "Full Truck Load" için kısaltma.Tek
başına yükleyici ve tek bir alıcı için yüklenen kamyon. FULL CONTAINERSHIP Kalıcı konteyner hücreli
veya diğer tip kargolar için boş alanı olmayacak şekilde teçhizatlandırılmış
gemilerdir.
G GATEWAY Geçiş noktası.Taşımacılık hatları
arasında kargonun geçiş yaptığı nokta. GATT "General Agreement on Tariffs and
Trade" için kısaltma.Ülkeler arasında ticaretin kolaylaştırılması ve hacmin
artırılması için çok taraflı imzalanan uluslar arası anlaşma.GATT 1994 yılında
yerini Dünya Ticaret Örgütüne (WTO) bıraktı. GBL "Government Bill of Lading" için
kısaltma.Devlet Konşimentosu. GDSM "General Department Store Merchandise"
için kısaltma.Genellikle kitle üretimi yapan firmaların mallarının dahil olduğu
yükleri ifade eden terim.Bu ifade genellikle hizmet sözleşmelerinde kullanılır.
GENERAL CARGO SHIP Karışık yük
gemileri.Ambalaj şilepleri;otomobil,canlı hayvan,palet ve kereste taşıyıcıları
bu kapsama girer. GENERAL SET (GEN SET) Soğuk hava tertibatlı
(Reefer) konteynere monte edilen ve transit süresi içersinde soğutmayı sağlayan
portatif jeneratör. GO-DOWN Uzakdoğu'da malların depolanıp
dağıtımının yapıldığı depoya verilen ad. GOODSNECK Konteynerin traktöre bağlanması
için şasinin yükseltilmiş tarafı. GRI "General Rate Increase" için
kısaltma.Genel fiyat artışı.Genellikle bir konferansa üye deniz hat
taşımacılarının genel taife üzerinde yaptığı zammı ifade eder. GROSS TONAGE (GT) Gemilerde (0,2+0,02 Log
10V) şeklinde ampirik formülle yaklaşık olarak hesaplanan brüt ağırlık
(V=Geminin toplam hacmi). GROSS WEIGHT Brüt
ağırlık.Malların,paletlerin,konteynerin,paketlerin ve vagonların toplam
ağırlığı. GROUPAGE Grupaj,konsolidasyon.Küçük
ambalajlardaki parsiyel yüklerin büyük taşıma kaplarına aktarılarak
birleştirilmesi servisi. GVW "Gross Vehicle Weight" için
kısaltma.Brüt araç ağırlığı.
H HARBOR MASTER Liman Kaptanı.Bir limanda
gemilerin yanaşma,manevra ve demirleme gibi işlerine nezaret eden kişi. HATCH Bir güverte ambar kapakları.Kargo
girişlerinin yapıldığı ambar ağzı. HAZ MAT "Hazardeous Materials" için
kısaltma.Tehlikeli madde. HEAVY LIFT CHARGE Bir geminin normal yükleme
ekipmanlarının taşıyamayacağı kadar ağır olan yüklerin kaldırılması için alınan
ücret. HIGH-DENSITY COMPRESSION Metreküp ağırlığı
14,5 kilogram olan standart bir pamuk balyasının kompresyonu.Genellikle deniz
yoluyla ihraç edilen pamuk yüklerinde kullanılır. HITCHMENT Bağlama Hizmeti.Değişik yerlerden
gelen,bir göndericiden bir alıcıya tek bir konşimento altında nakledilen malın
parçalarını birleştirme hizmeti. HOPPER BARGE Gemi yükleme ve boşaltmalarında
kullanılan dibi açılır büyük kova biçiminde mavna. HOUSE-TO-HOUSE Kapıdan kapıya taşımanın
diğer adı. HOUSE TO PIER Kapıdan iskeleye.Taşıyıcı
gözetiminde taşıyıcı tarafından bir konteynere yüklenen kargo.Kargo ihraç
edildiğinde yabancı varış iskelesinde boşaltılır. HUMPING Bir hareketli demiryolu vagonunu bir
katar oluşturmak amacıyla demiryolu sınıflandırma alanında hareketsiz demiryolu
vagonuyla birleştirme işlemi.Vagonlar yer çekimi sayesinde bir kamburdan ya da
tepecikten uygun raya taşınır.
Evden eve nakliyat firmaları birliği 2008 Nisan ayının ilk yarısında hizmete girmiş bulunmaktadır.Her geçen gün çoğalan ve bir kargaşa halini alan evden eve nakliyat firmalarına karşı kurulmuş bir sistemin kurucularıyız. Her sektörde olduğu gibi nakliyat sektöründe de sizlere hizmet veren firmalar arasında işini en iyi şekilde yapanlar ve aslında bu sektörde yeri olmayan firmalar yer almaktadır. Bizim evden eve nakliyat sektörünü seçme sebebimiz diğer sektörlerden farklı olarak bizler nakliyatı gerçekleştirecek olan firmalara evimizin kapısını açıyor ve yuvalarımızı teslim ediyoruz.Şimdi bizimleyseniz biliyorsunuz ki yuvanız emin ellerde...
Sayfa İstatistikleri
Bugün Tekil : 141
Bugün Çoğul : 561
Dün Tekil : 30
Bu Ay Çoğul : 5821